KILAMA ÇANAKKALÊ - Revizyon geçmişi

Bro: Parşömen temalı metin kutusu uygulandı (içerik korunarak)

2026-03-08T08:51:15Z

Parşömen temalı metin kutusu uygulandı (içerik korunarak)

← Önceki sürüm		08.51, 8 Mart 2026 tarihindeki hâli
1. satır:		1. satır:
			<div style="background-color:#F4ECD8; color:#4A3324; padding:18px; border:1px solid #DCC7A1; line-height:1.75; border-radius:4px;">
	[[Çanakkale Savaşı]], [[I. Dünya Savaşı]] bağlamında, 1915 yılında [[Osmanlı Devleti]] ile [[İtilaf Devletleri]] arasında gerçekleşen ve imparatorluğun başkenti [[İstanbul]] ile [[Boğazlar]] üzerinde belirleyici etkiler yaratan askerî bir çatışmadır. [[İtilaf Devletleri]]; özellikle [[İngiltere]] ve [[Fransa]] öncülüğünde, [[Çanakkale Boğazı]]’nı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmayı ve Rusya ile doğrudan bir ikmal hattı kurmayı hedeflemiştir. Bu stratejik girişime karşı Osmanlı yönetimi ülke genelinde [[seferberlik]] ilan etmiş ve silah altına alınabilecek erkek nüfus askere çağrılmıştır.		[[Çanakkale Savaşı]], [[I. Dünya Savaşı]] bağlamında, 1915 yılında [[Osmanlı Devleti]] ile [[İtilaf Devletleri]] arasında gerçekleşen ve imparatorluğun başkenti [[İstanbul]] ile [[Boğazlar]] üzerinde belirleyici etkiler yaratan askerî bir çatışmadır. [[İtilaf Devletleri]]; özellikle [[İngiltere]] ve [[Fransa]] öncülüğünde, [[Çanakkale Boğazı]]’nı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmayı ve Rusya ile doğrudan bir ikmal hattı kurmayı hedeflemiştir. Bu stratejik girişime karşı Osmanlı yönetimi ülke genelinde [[seferberlik]] ilan etmiş ve silah altına alınabilecek erkek nüfus askere çağrılmıştır.

68. satır:		69. satır:
	[[Kategori:Kadın Anlatıları]]		[[Kategori:Kadın Anlatıları]]
	[[Kategori:Kültürel Bellek]]		[[Kategori:Kültürel Bellek]]
			</div>

Gcelep 22.49, 10 Şubat 2026 tarihinde

2026-02-10T22:49:51Z

@@ 3. satır: / 3. satır: @@
 Bu süreçten [[Orta Anadolu Kürtleri]] de doğrudan etkilenmiştir. [[Kulu]], [[Cihanbeyli]] ve çevresindeki Kürt köylerinden binlerce genç erkek askere alınarak Çanakkale cephesine sevk edilmiştir. Bu askerlerin önemli bir bölümü evli, çocuk sahibi ya da ailesinin geçimini üstlenen bireylerden oluşmaktaydı. Geriye eşlerini, çocuklarını ve yaşlı anne-babalarını bırakarak cepheye giden bu gençlerin büyük bir kısmı geri dönememiştir. Kimilerinin yalnızca [[şehadet haberi]] köylerine ulaşmış, kimilerinden ise uzun yıllar boyunca hiçbir haber alınamamıştır.
-Bu kitlesel kayıplar, bölgede derin bir [[toplumsal yas]] ve [[kolektif hafıza]] üretmiştir. Özellikle kadınlar tarafından yakılan ağıtlar ve söylenen [[kilamlar]], Çanakkale Savaşı’nın Kürt sözlü kültüründeki en önemli hafıza taşıyıcıları arasında yer almıştır. Bu kilamlardan biri de, Çanakkale’de üç oğlunu kaybeden bir annenin acısını dile getiren **Rawa Hemikê Kilamı**dır.
+Bu kitlesel kayıplar, bölgede derin bir [[toplumsal yas]] ve [[kolektif hafıza]] üretmiştir. Özellikle kadınlar tarafından yakılan ağıtlar ve söylenen [[kilamlar]], Çanakkale Savaşı’nın Kürt sözlü kültüründeki en önemli hafıza taşıyıcıları arasında yer almıştır. Bu kilamlardan biri de, Çanakkale’de üç oğlunu kaybeden bir annenin acısını dile getiren '''Rawa Hemikê Kilamı'''dır.
 Rawa Hemikê, [[Konya]] iline bağlı [[Cihanbeyli]] ilçesinin [[Bulduk]] köyündendir. Beş çocuk annesidir; üç oğlu (Hes, Os ve Pişar) ile iki kızı (Zêw ve Rehm) bulunmaktadır. Seferberlik sırasında üç oğlu da askere alınarak Çanakkale cephesine gönderilmiştir. Rawa Hemikê, gözleri gibi sakındığı bu üç oğlunu da savaşta kaybetmiştir. İki oğlunun şehadet haberi köye ulaşmış, üçüncü oğlundan ise hiçbir haber alınamamıştır.
@@ 13. satır: / 13. satır: @@
 <pre>
@@ 65. satır: / 55. satır: @@
   | dil        = Kürtçe
 }}

Gcelep 22.48, 10 Şubat 2026 tarihinde

2026-02-10T22:48:14Z

← Önceki sürüm		22.48, 10 Şubat 2026 tarihindeki hâli
24. satır:		24. satır:
	[[Kategori:Kültürel Bellek]]		[[Kategori:Kültürel Bellek]]

	<~~poem~~>		<pre>
	Çanakkalê Çanakkalê		Çanakkalê Çanakkalê
	Şûna avê xûn dikelê		Şûna avê xûn dikelê
52. satır:		52. satır:
	Bê peyayî li keçika xalê bi dergîstî ye.		Bê peyayî li keçika xalê bi dergîstî ye.
	'''Çavkanî: Serbilind Kanat'''		'''Çavkanî: Serbilind Kanat'''
	</~~poem~~>		</pre>

Gcelep: /* Kaynaklar */

2026-02-10T22:46:27Z

Kaynaklar

@@ 23. satır: / 23. satır: @@
 [[Kategori:Kadın Anlatıları]]
 [[Kategori:Kültürel Bellek]]
 == Kaynaklar ==

Gcelep 22.44, 10 Şubat 2026 tarihinde

2026-02-10T22:44:50Z

← Önceki sürüm		22.44, 10 Şubat 2026 tarihindeki hâli
24. satır:		24. satır:
	[[Kategori:Kültürel Bellek]]		[[Kategori:Kültürel Bellek]]

			== Kaynaklar ==
	{{Kaynak dergi		{{Kaynak dergi
	\| yazar = Mem Xelîkan		\| yazar = Mem Xelîkan

Gcelep: "Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı bağlamında, 1915 yılında Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında gerçekleşen ve imparatorluğun başkenti İstanbul ile Boğazlar üzerinde belirleyici etkiler yaratan askerî bir çatışmadır. İtilaf Devletleri; özellikle İngiltere ve Fransa öncülüğünde, Çanakkale Boğazı’nı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmayı ve Rus..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

2026-02-10T22:31:52Z

"Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı bağlamında, 1915 yılında Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında gerçekleşen ve imparatorluğun başkenti İstanbul ile Boğazlar üzerinde belirleyici etkiler yaratan askerî bir çatışmadır. İtilaf Devletleri; özellikle İngiltere ve Fransa öncülüğünde, Çanakkale Boğazı’nı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmayı ve Rus..." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

Yeni sayfa

[[Çanakkale Savaşı]], [[I. Dünya Savaşı]] bağlamında, 1915 yılında [[Osmanlı Devleti]] ile [[İtilaf Devletleri]] arasında gerçekleşen ve imparatorluğun başkenti [[İstanbul]] ile [[Boğazlar]] üzerinde belirleyici etkiler yaratan askerî bir çatışmadır. [[İtilaf Devletleri]]; özellikle [[İngiltere]] ve [[Fransa]] öncülüğünde, [[Çanakkale Boğazı]]’nı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmayı ve Rusya ile doğrudan bir ikmal hattı kurmayı hedeflemiştir. Bu stratejik girişime karşı Osmanlı yönetimi ülke genelinde [[seferberlik]] ilan etmiş ve silah altına alınabilecek erkek nüfus askere çağrılmıştır.

Bu süreçten [[Orta Anadolu Kürtleri]] de doğrudan etkilenmiştir. [[Kulu]], [[Cihanbeyli]] ve çevresindeki Kürt köylerinden binlerce genç erkek askere alınarak Çanakkale cephesine sevk edilmiştir. Bu askerlerin önemli bir bölümü evli, çocuk sahibi ya da ailesinin geçimini üstlenen bireylerden oluşmaktaydı. Geriye eşlerini, çocuklarını ve yaşlı anne-babalarını bırakarak cepheye giden bu gençlerin büyük bir kısmı geri dönememiştir. Kimilerinin yalnızca [[şehadet haberi]] köylerine ulaşmış, kimilerinden ise uzun yıllar boyunca hiçbir haber alınamamıştır.

Bu kitlesel kayıplar, bölgede derin bir [[toplumsal yas]] ve [[kolektif hafıza]] üretmiştir. Özellikle kadınlar tarafından yakılan ağıtlar ve söylenen [[kilamlar]], Çanakkale Savaşı’nın Kürt sözlü kültüründeki en önemli hafıza taşıyıcıları arasında yer almıştır. Bu kilamlardan biri de, Çanakkale’de üç oğlunu kaybeden bir annenin acısını dile getiren **Rawa Hemikê Kilamı**dır.

Rawa Hemikê, [[Konya]] iline bağlı [[Cihanbeyli]] ilçesinin [[Bulduk]] köyündendir. Beş çocuk annesidir; üç oğlu (Hes, Os ve Pişar) ile iki kızı (Zêw ve Rehm) bulunmaktadır. Seferberlik sırasında üç oğlu da askere alınarak Çanakkale cephesine gönderilmiştir. Rawa Hemikê, gözleri gibi sakındığı bu üç oğlunu da savaşta kaybetmiştir. İki oğlunun şehadet haberi köye ulaşmış, üçüncü oğlundan ise hiçbir haber alınamamıştır.

Bu kayıplar, yalnızca bireysel bir trajedi değil, aynı zamanda bir [[ocak]]ın sönmesi anlamına gelmiştir. Rawa Hemikê’nin evi, mecazi anlamda yanmış; bedeni ve ruhu derin bir [[yas]] içine girmiştir. Yaşadığı acı, yalnızca kişisel bir keder değil, savaşın geride bıraktığı [[toplumsal yıkım]]ın simgesel bir ifadesi hâline gelmiştir. Rawa Hemikê, bu derin acıyı ve kalp yangınını, sözlü kültürün bir ürünü olan kilam aracılığıyla dile getirmiştir.

Rawa Hemikê Kilamı, Çanakkale Savaşı’nın [[Kürt sözlü tarihi]]ndeki izlerini göstermesi bakımından önemli bir anlatıdır. Bu kilam, savaşın yalnızca cephede değil, geride kalan annelerin, eşlerin ve çocukların hayatlarında da nasıl derin ve kalıcı yaralar açtığını ortaya koymaktadır.

[[Kategori:Çanakkale Savaşı]]
[[Kategori:I. Dünya Savaşı]]
[[Kategori:Orta Anadolu Kürtleri]]
[[Kategori:Kürt Sözlü Kültürü]]
[[Kategori:Kilamlar]]
[[Kategori:Ağıtlar]]
[[Kategori:Toplumsal Hafıza]]
[[Kategori:Savaş ve Toplum]]
[[Kategori:Kadın Anlatıları]]
[[Kategori:Kültürel Bellek]]

{{Kaynak dergi
| yazar = Mem Xelîkan
| başlık = Kılama Çanakkalê
| dergi = Birnebûn
| sayı = 89
| sayfa = 8
| dil = Kürtçe
}}