https://wiki.greenanatolia.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ey_Req%C3%AEb 2026-04-15T20:09:26Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.41.5 https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Ey_Req%C3%AEb&diff=7292&oldid=prev 2026-03-13T07:35:46Z

<p>&quot;== Ey Reqîb (Kürt Ulusal Marşı) == === Ey Reqîb === Ey reqîb her mawe qewmî Kurd ziman&lt;br&gt; Nay şikênê daney topî zeman.&lt;br&gt; Kes nelê/nebe Kurd mirduwe;&lt;br&gt; Kurd zînduwê,&lt;br&gt; Zînduwê qet nanewê alakeman.&lt;br&gt; Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr,&lt;br&gt; Sa bê xûn nexşî deka tacî jiyan.&lt;br&gt; Kes nelê/nebe Kurd mirduwe;&lt;br&gt; Kurd zînduwe,&lt;br&gt; Zînduwe qet nanewê alakeman.&lt;br&gt; Emê roley midyaw Keyxusrewîn,&lt;br&gt; Dîn îmane, ayinmane...&quot; içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>== Ey Reqîb (Kürt Ulusal Marşı) ==<br /> <br /> === Ey Reqîb ===<br /> <br /> Ey reqîb her mawe qewmî Kurd ziman&lt;br&gt;<br /> Nay şikênê daney topî zeman.&lt;br&gt;<br /> Kes nelê/nebe Kurd mirduwe;&lt;br&gt;<br /> Kurd zînduwê,&lt;br&gt;<br /> Zînduwê qet nanewê alakeman.&lt;br&gt;<br /> <br /> Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr,&lt;br&gt;<br /> Sa bê xûn nexşî deka tacî jiyan.&lt;br&gt;<br /> Kes nelê/nebe Kurd mirduwe;&lt;br&gt;<br /> Kurd zînduwe,&lt;br&gt;<br /> Zînduwe qet nanewê alakeman.&lt;br&gt;<br /> <br /> Emê roley midyaw Keyxusrewîn,&lt;br&gt;<br /> Dîn îmane, ayinmane Kurdistan&lt;br&gt;<br /> Kes nelê/nebe Kurd mirduwê;&lt;br&gt;<br /> Kurd zînduwa&lt;br&gt;<br /> Zinduwê qet nanewê alakeman.&lt;br&gt;<br /> <br /> Lawî Kurdî hazir û amedeye,&lt;br&gt;<br /> Giyan fîdane, giyan fîdane, giyan fîdane.&lt;br&gt;<br /> Kes nelê/nebe Kurd mirduwe;&lt;br&gt;<br /> Kurd zînduwê,&lt;br&gt;<br /> Zînduwê qet nanewê alakeman.&lt;br&gt;<br /> <br /> [[Dildar]]<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Sirûd Nedir? (Marşın Anlamı) ==<br /> <br /> [[Kürt Edebiyatı]]nda “[[Sirûd]]” ya da “[[Marş]]” kavramı belirli bir anlam taşır. “Sirûd” kelimesi [[Türkçe]], [[Arapça]] ve [[Farsça]]da genellikle “marş” kelimesiyle karşılanır. Bu yabancı kelime bazen [[Kürtçe]]de de kullanılır. Ancak Kürtler çoğunlukla “marş” yerine “sirûd” kelimesini tercih ederler.<br /> <br /> [[Marş]] kelimesi [[Fransızca]]daki *marche* kelimesinden gelmiştir. Fransızcada bu kelime “yürümek”, “ilerlemek” anlamına gelir ve özellikle [[Ordu]] içinde “yürü”, “ileri git” anlamında kullanılır. Bu kelime 19. yüzyılda Fransızlardan [[Osmanlı İmparatorluğu]]na geçmiş ve daha sonra Osmanlılardan [[Kürtler]]e ulaşmıştır. Kelimenin kökeni ise [[Cermen Dilleri]]ne dayanır.<br /> <br /> [[Ulusal Marş|Sirûd]] insanların duygularında güçlü bir [[Müzik]]sel coşku yaratır. Bu nedenle sirûdlar resmi toplantılarda, [[Ulusal Bayram]]larda ve [[Ulusal Duygular]]ın güçlenmesi için yazılır ve bestelenir. Dünya üzerindeki birçok [[Millet]]in kendi ulusal marşı vardır. Bu marşlar o milletin kimliğini temsil eder ve “[[Ulusal Marş]]”, “[[Millî Marş]]” gibi adlarla anılır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Ey Reqîb Marşının Yazarı: Yunis Rauf (Dildar) ==<br /> <br /> [[Ey Reqîb]] adlı [[Kürt Ulusal Marşı]], ünlü Kürt şairi [[Yunis Rauf]] tarafından yazılmıştır. Şair, eserlerinde [[Dildar]] mahlasını kullanmıştır. Gerçek adı:<br /> <br /> [[Yunis Mela Rauf Mela Mehmud Seîd]]<br /> <br /> olarak bilinmektedir.<br /> <br /> [[Dildar]] 20 Şubat 1918 tarihinde [[Güney Kürdistan]]da bulunan [[Koysancak]] (Koyê) şehrinde doğmuştur.<br /> <br /> İlkokulu [[Ranya]]’da, ortaokulu ise [[Hewlêr]] (Erbil) şehrinde 1935 yılında tamamlamıştır. Daha sonra [[Bağdat]]’a giderek [[Hukuk]] eğitimi almış ve üniversiteyi bitirdikten sonra [[Avukat]] olarak çalışmıştır.<br /> <br /> Avukatlık yaptığı yıllarda özellikle [[Yoksullar]]ın ve [[Mazlumlar]]ın haklarını savunmuş, [[Adaletsizlik]] ve [[Baskı]]ya karşı mücadele etmiştir. Bu nedenle kısa sürede hem [[Kürdistan]]da hem de dışında tanınan bir isim hâline gelmiştir.<br /> <br /> 1937 yılından itibaren [[Siyaset]]le de ilgilenmeye başlamıştır. [[Hewlêr]], [[Kerkük]], [[Süleymaniye]], [[Hanekin]], [[Kifrî]] ve [[Koysancak]] şehirlerinden öğrencilerle birlikte “[[Komelay Darkar]]” adlı siyasi örgütü kurmuştur.<br /> <br /> 1938 yılında [[İran]] devleti tarafından tutuklanmış ve hapse atılmıştır. [[Ey Reqîb]] adlı şiirini de bu [[Hapishane]] döneminde yazmıştır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Dildar’ın Edebi Çalışmaları ==<br /> <br /> [[Dildar]] yalnızca [[Kürt Edebiyatı]] ile ilgilenmemiş, aynı zamanda [[Dünya Edebiyatı]] ve özellikle [[Orta Doğu Edebiyatı]] üzerine de çalışmalar yapmıştır. [[Yunan Tarihi]], [[Fransız Tarihi]], [[Türk Tarihi]] ve [[Arap Tarihi]] üzerine araştırmalar yapmıştır.<br /> <br /> [[Fransız Edebiyatı]]ndan [[La Fontaine]] ve [[Lamartine]] gibi yazarların eserlerini de [[Kürtçe]]ye çevirmiştir.<br /> <br /> Ayrıca Kürt edebiyatında ilk kez [[Kısa Hikâye]] türünün ortaya çıkmasında önemli rol oynamıştır. Hikâyeleri [[Gelawêj]] dergisinde yayımlanmıştır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Ey Reqîb’in Ulusal Marş Olması ==<br /> <br /> [[Ey Reqîb]] şiiri kısa sürede [[Kürt Halkı]] arasında yayılmış ve bir [[Şarkı]] olarak söylenmeye başlanmıştır.<br /> <br /> 1946 yılında [[Mahabad Kürt Cumhuriyeti]] kurulduğunda bu şiir [[Kürt Ulusal Marşı]] olarak kabul edilmiştir. Günümüzde de [[Kürdistan Bölgesel Yönetimi]]nde resmi ulusal marş olarak kullanılmaktadır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Ulusal Marşın Önemi ==<br /> <br /> Bir [[Millet]]in varlığı, bağımsızlığı ve özgürlüğü çeşitli [[Ulusal Sembol]]lerle temsil edilir. Bunlardan biri de [[Ulusal Marş]]tır.<br /> <br /> Ulusal marşlar:<br /> <br /> * [[Okul]] açılışlarında <br /> * [[Resmi Tören]]lerde <br /> * [[Ulusal Bayram]]larda <br /> * [[Televizyon]] ve [[Radyo]] yayınlarının başlangıç ve bitişlerinde <br /> <br /> okunur.<br /> <br /> Bu nedenle [[Ey Reqîb]] sadece bir şiir değil, aynı zamanda [[Kürt Halkı]]nın kimliğini ve özgürlük arzusunu temsil eden önemli bir semboldür.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Ey Reqîb’in Resmî Kabulü ==<br /> <br /> [[Mahabad Cumhuriyeti]] kurulduktan sonra bir ulusal marş seçme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bunun için bir [[Komite]] kurulmuş ve birçok marş değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda [[Ey Reqîb]] marşı ulusal marş olarak seçilmiş ve kabul edilmiştir.<br /> <br /> Bu marş [[Qazî Mihemed]] ve hükümet üyelerine sunulmuş, [[Mahabad Halkı]] tarafından da büyük bir ilgiyle benimsenmiştir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Kürt Ulusal Marşının Birliği Sorunu ==<br /> <br /> Zaman içinde bazı [[Besteci]]ler marşın orijinal sözlerinden uzaklaşarak farklı versiyonlar üretmiştir. Ayrıca [[Kürtçe]]nin farklı [[Lehçe]] ve [[Ağız]]ları nedeniyle marşın okunması sırasında farklı telaffuzlar ortaya çıkmaktadır.<br /> <br /> Bu durum bazen toplu okumalar sırasında ses uyumsuzluklarına yol açmaktadır. Bu nedenle marşın mümkün olduğunca [[Dildar]]’ın orijinal metnine bağlı kalınarak söylenmesi gerektiği savunulmaktadır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Dildar’ın Ölümü ==<br /> <br /> [[Dildar]] genç yaşta hayatını kaybetmiştir. Ölüm nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Bazı kaynaklara göre [[Erbil]]’de memurların kantininde yediği yemekte [[Zehir]] bulunmuştur.<br /> <br /> 12 Temmuz 1947 tarihinde [[Kalp Krizi]] sonucu hayatını kaybetmiştir.<br /> <br /> Şairin mezarı [[Hewlêr]]’de bulunan [[Goristana Gewre]] mezarlığındadır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> &#039;&#039;Kaynak: [[Hasanê Alê]]&#039;&#039; <br /> &#039;&#039;A. Balî: Lêkolîn li ser Ey Reqîb&#039;&#039;<br /> <br /> [[Kategori:Kürt Edebiyatı]]<br /> [[Kategori:Kürt Müziği]]<br /> [[Kategori:Kürt Ulusal Sembolleri]]<br /> [[Kategori:Kürt Tarihi]]<br /> [[Kategori:Ulusal Marşlar]]</div>

Gcelep