https://wiki.greenanatolia.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Abdureh%C3%AEm%C3%AA_M%C3%BB%C5%9F%C3%AE%2Fku 2026-04-15T18:47:42Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.41.5 https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=Abdureh%C3%AEm%C3%AA_M%C3%BB%C5%9F%C3%AE/ku&diff=7896&oldid=prev 2026-03-28T19:08:31Z

<p>4 dilli model için dil alt sayfası oluşturuldu</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&lt;div style=&quot;background-color:#F4ECD8; color:#4A3324; padding:18px; border:1px solid #DCC7A1; line-height:1.75; border-radius:4px;&quot;&gt;<br /> &lt;div style=&quot;<br /> position:relative;<br /> border-radius:14px;<br /> overflow:hidden;<br /> margin-bottom:2em;<br /> &quot;&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;Ziman:&#039;&#039; [[Abdurehîmê Mûşî|TR]] • [[Abdurehîmê Mûşî/ku|KU]] • [[Abdurehîmê Mûşî/fr|FR]] • [[Abdurehîmê Mûşî/en|EN]]<br /> <br /> [[Abdurehîmê Mûşî]], [[Dengbêjlik]] geleneği içinde yetişmiş bir [[Dengbêj]], [[Şair]] ve [[Bilûr]] (kaval) sanatçısıdır. Aşağıda onun yaşamına, ailesine ve sanatına dair bilgiler yer almaktadır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Dîwana Dilê Min’e Mêvan Olan Dengbêjler ==<br /> [[Dîwan]] geleneğinde yer alan ve Abdurehîmê Mûşî’nin örnek aldığı bazı önemli [[Dengbêj]]ler şunlardır:<br /> <br /> 1. [[Şêxê Nêriyan]] <br /> 2. [[Evdalê Zeynikê]] <br /> 3. [[Şêx Silê]] <br /> 4. [[Mistefayê Çiftborî]] <br /> 5. [[Mistefayê Heyran]] <br /> 6. [[Ferzê]] <br /> 7. [[Roso]] <br /> 8. [[Siloyê Gulê]] <br /> 9. [[Birê]] <br /> 10. [[Şakiro]] – [[Kewê Ribat]] <br /> 11. [[Hecî Sîno]] <br /> 12. [[Filîtê Aktepe]] <br /> 13. [[Feqiyê Qizqapanê]] <br /> 14. [[Hecî Ebdulkerîm]] <br /> 15. [[Sidîqê Zorava]] <br /> 16. [[Husêno]] <br /> 17. [[Zahiro]] <br /> 18. [[Sebrî]] <br /> 19. [[Mihemmed Arif Cizrawî]] <br /> 20. [[Egîtê Cimo]] (Bilûr ustası)<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Abdurehîmê Mûşî’nin Hayatı ==<br /> <br /> [[Abdurehîmê Mûşî]] 1967 yılında [[Kuzey Kürdistan]]’da, [[Serhed]] bölgesinde bulunan [[Mûş]] iline bağlı [[Sihag]] köyünde doğmuştur.<br /> <br /> O dönemde Kürtlerin [[Kürtçe]] isimleri resmi kayıtlarda kabul edilmediği için birçok Kürt ailesi çocuklarının doğumlarını resmi kayıtlara geçirmemekteydi. Bu nedenle Abdurehîmê Mûşî’nin kesin doğum tarihi bilinmemektedir.<br /> <br /> 1989 yılında yaşanan bir olaydan sonra ailesi köylerinden göç etmek zorunda kalmıştır. Annesi onun sonbaharda doğduğunu söylemektedir. Ayrıca ailesi doğumunun [[Gimgim Depremi]]nden bir yıl sonra gerçekleştiğini ifade eder.<br /> <br /> [[Gimgim Depremi]] 19 Ağustos 1966 tarihinde meydana gelmiş ve 2118 kişinin ölümüne yol açmıştır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Ailesi ==<br /> <br /> Annesinin adı [[Hecî Qîmet]]’tir. <br /> Babası [[Hecî Ehmed]]’dir.<br /> <br /> Beş çocuğu vardır:<br /> <br /> * [[Mihemmed]]<br /> * [[Mûrad]]<br /> * [[Ayşe]]<br /> * [[Rozerîn]]<br /> * [[Evîn]]<br /> <br /> Babası 1980 yılında bir traktör kazasında hayatını kaybetmiştir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Aşireti ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî’nin ailesi [[Omeriya Aşireti]]ne mensuptur.<br /> <br /> Bu aşiretin kökenleri [[Çewlik]] (Bingöl) bölgesine dayanır. Aşiret üyeleri [[Kürdistan]]’ın dört bir yanında yaşamaktadır.<br /> <br /> Aşiret içinde özellikle [[Dimilî]] (Zazaca) lehçesi konuşulmaktadır. Ancak günümüzde aile üyeleri çoğunlukla [[Kurmancî]] lehçesini kullanmaktadır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Eğitim Hayatı ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî yalnızca beş yıl ilkokul eğitimi alabilmiştir. Bu eğitim de ana dili olan [[Kürtçe]] yerine başka bir dilde yapılmıştır.<br /> <br /> [[Kur’an]] okumayı babasından öğrenmiştir. Ayrıca bazı [[Hadis]]leri de kendi çabasıyla öğrenmiştir.<br /> <br /> Türkçe ve Almanca da konuşabilmektedir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Göç ve Gurbet Hayatı ==<br /> <br /> 1990 yılına kadar [[Kürdistan]]’da yaşamıştır. Daha sonra ailesi [[Türkiye]] metropollerine göç etmiştir.<br /> <br /> 1995 yılında [[Almanya]]’ya iltica etmiştir. Uzun yıllar boyunca büyük zorluklar yaşamıştır.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Dengbêjlik ve Sanatı ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî;<br /> <br /> * [[Dengbêj]]<br /> * [[Şair]]<br /> * [[Bilûr Sanatçısı]]<br /> * [[Hikâye Anlatıcısı]]<br /> <br /> olarak tanınmaktadır.<br /> <br /> 15–16 yaşından itibaren [[Bilûr]] çalmaya başlamıştır. O dönemlerde köy düğünlerinde çoğu zaman tek müzik aleti bilûrdu.<br /> <br /> Düğünler günlerce sürer ve insanlar bilûr eşliğinde dans ederdi.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Dengbêjlik Kaynakları ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî’nin sanatında en büyük etkilerden biri ünlü dengbêj [[Şakiro]] olmuştur.<br /> <br /> Bugüne kadar:<br /> <br /> * 8 adet amatör kaset<br /> * çok sayıda kilam<br /> * bilûr melodisi<br /> <br /> üretmiştir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Kilamları ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî’nin 37 adet [[Kilam]]ı bulunmaktadır:<br /> <br /> 1. Eşq û evîn <br /> 2. Mij û dûxan <br /> 3. Teyrê baz <br /> 4. Ez şîvar im <br /> 5. Çerxa Felek <br /> 6. Ez Bilûrvan im <br /> 7. Gewrê <br /> 8. Dr. Ehmed <br /> 9. Çiya Bilinde <br /> 10. Balafirekî Rêwiya <br /> 11. Bejna Zirav <br /> 12. Ez Birîndar im <br /> 13. Wey Dinyayê <br /> 14. Dinyayê <br /> 15. Domam <br /> 16. Kewa Gozel <br /> 17. Mezra Cello <br /> 18. Lê Emînê <br /> 19. Şêx Mihemmed Emîn <br /> 20. Evîndar im <br /> 21. Taya Dilê min <br /> 22. Eman Yar <br /> 23. Gulçîna Min <br /> 24. Palaxa Mêrga Cello <br /> 25. Kewa Min <br /> 26. Eycan <br /> 27. Dil Kal Nabe <br /> 28. Ez Dimirim <br /> 29. Ez Heliyam <br /> 30. Bavê Becet <br /> 31. Ez Xerîb im <br /> 32. Hesreta Dila <br /> 33. Dîlber <br /> 34. Birîna Dilê Min <br /> 35. Gula Min <br /> 36. Derd Giran im <br /> 37. Dayika dilbirîn <br /> <br /> ---<br /> <br /> == Modern ve Folklorik Şarkıları ==<br /> <br /> 23 adet [[Folklorik Müzik]] ve modern şarkısı bulunmaktadır:<br /> <br /> 1. Derya evînê <br /> 2. Derya hişîn <br /> 3. Kevoka min <br /> 4. Gula Dawetê <br /> 5. Zeynok <br /> 6. Şîn û girîn <br /> 7. Gula çiya <br /> 8. Nalîna dilê min <br /> 9. Xezala min <br /> 10. Sebra dila <br /> 11. Mewal <br /> 12. Mewal 1 <br /> 13. Bêrîvanê <br /> 14. Nazikê <br /> 15. Kewa Gozel <br /> 16. Kurdistan <br /> 17. Maçek bide min <br /> 18. Deşta Mûş’ê <br /> 19. Welatê me Kurdistan’e <br /> 20. Bêrivan <br /> 21. Gula zer <br /> 22. Ser sala dila <br /> 23. Newroz <br /> <br /> ---<br /> <br /> == Şiirleri ve Kasideleri ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî’nin 40 adet [[Şiir]] ve [[Kasîde]]si bulunmaktadır.<br /> <br /> Bunlardan bazıları:<br /> <br /> * Hz. Mihemmed <br /> * Qasidê Şêx Seîd <br /> * Şêx Seîdê Pîran <br /> * Mîr û Begên Kurdistan <br /> * Yılmaz Güney <br /> * Şervanê Azadiye <br /> * Welatê Şêrîn <br /> * Dayika Min <br /> * Zerya <br /> <br /> ---<br /> <br /> == Bilûr Melodileri ==<br /> <br /> Bilûr için bestelenmiş 6 melodisi vardır:<br /> <br /> 1. Bilûrvano <br /> 2. Domam <br /> 3. Ez bi derd im <br /> 4. Gula min Kurdistan <br /> 5. Şêxa Delal <br /> 6. Dadger û Dozger <br /> <br /> ---<br /> <br /> Toplamda:<br /> <br /> * 106 eser<br /> * yaklaşık 150 bilûr makamı<br /> <br /> bildiğini ifade etmektedir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> == Sanatsal Kimliği ==<br /> <br /> Abdurehîmê Mûşî kendisini şu şekilde tanımlar:<br /> <br /> * Dengbêj <br /> * Şair <br /> * Bilûr sanatçısı <br /> * Hikâye anlatıcısı <br /> <br /> Sanatının ilhamını;<br /> <br /> * [[Kürdistan]]’ın dağlarından <br /> * [[Serhed]] bölgesinin kültüründen <br /> * halkın yaşamından <br /> <br /> aldığını ifade etmektedir.<br /> <br /> ---<br /> <br /> &#039;&#039;Kaynak: [[Hasanê Alê]]&#039;&#039;<br /> <br /> [[Kategori:Kürt Müziği]]<br /> [[Kategori:Dengbêjlik]]<br /> [[Kategori:Kürt Sanatçıları]]<br /> [[Kategori:Kürt Kültürü]]<br /> [[Kategori:Kürt Halk Müziği]]<br /> &lt;/div&gt;<br /> &lt;/div&gt;</div>

Openclaw