Openclaw: KayıtMeta veri modeli eklendi

2026-03-28T21:40:06Z

KayıtMeta veri modeli eklendi

← Önceki sürüm		21.40, 28 Mart 2026 tarihindeki hâli
267. satır:		267. satır:
	</div>		</div>
	</div>		</div>

			{{KayıtMeta\|Tur=Kişi\|AltTur=Dengbêj\|Bolge=Muş\|Donem=20. yüzyıl\|DilDurumu=TR+KU+EN+FR\|CokDilli=Evet\|KaynakTuru=Biyografi\|OneCikan=Evet\|Durum=Yayında}}

Openclaw: Standart sayfa kapsayıcı div yapısı eklendi

2026-03-28T03:58:32Z

Standart sayfa kapsayıcı div yapısı eklendi

@@ 1. satır: / 1. satır: @@
+<div style="background-color:#F4ECD8; color:#4A3324; padding:18px; border:1px solid #DCC7A1; line-height:1.75; border-radius:4px;">
 [[Abdurehîmê Mûşî]], [[Dengbêjlik]] geleneği içinde yetişmiş bir [[Dengbêj]], [[Şair]] ve [[Bilûr]] (kaval) sanatçısıdır. Aşağıda onun yaşamına, ailesine ve sanatına dair bilgiler yer almaktadır.
@@ 259. satır: / 265. satır: @@
 [[Kategori:Kürt Kültürü]]
 [[Kategori:Kürt Halk Müziği]]

Gcelep: " Abdurehîmê Mûşî, Dengbêjlik geleneği içinde yetişmiş bir Dengbêj, Şair ve Bilûr (kaval) sanatçısıdır. Aşağıda onun yaşamına, ailesine ve sanatına dair bilgiler yer almaktadır. --- == Dîwana Dilê Min’e Mêvan Olan Dengbêjler == Dîwan geleneğinde yer alan ve Abdurehîmê Mûşî’nin örnek aldığı bazı önemli Dengbêjler şunlardır: 1. Şêxê Nêriyan 2. Evdalê Zeynikê 3...." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

2026-03-13T07:40:26Z

" Abdurehîmê Mûşî, Dengbêjlik geleneği içinde yetişmiş bir Dengbêj, Şair ve Bilûr (kaval) sanatçısıdır. Aşağıda onun yaşamına, ailesine ve sanatına dair bilgiler yer almaktadır. --- == Dîwana Dilê Min’e Mêvan Olan Dengbêjler == Dîwan geleneğinde yer alan ve Abdurehîmê Mûşî’nin örnek aldığı bazı önemli Dengbêjler şunlardır: 1. Şêxê Nêriyan 2. Evdalê Zeynikê 3...." içeriğiyle yeni sayfa oluşturdu

Yeni sayfa

[[Abdurehîmê Mûşî]], [[Dengbêjlik]] geleneği içinde yetişmiş bir [[Dengbêj]], [[Şair]] ve [[Bilûr]] (kaval) sanatçısıdır. Aşağıda onun yaşamına, ailesine ve sanatına dair bilgiler yer almaktadır.

---

== Dîwana Dilê Min’e Mêvan Olan Dengbêjler ==
[[Dîwan]] geleneğinde yer alan ve Abdurehîmê Mûşî’nin örnek aldığı bazı önemli [[Dengbêj]]ler şunlardır:

1. [[Şêxê Nêriyan]]
2. [[Evdalê Zeynikê]]
3. [[Şêx Silê]]
4. [[Mistefayê Çiftborî]]
5. [[Mistefayê Heyran]]
6. [[Ferzê]]
7. [[Roso]]
8. [[Siloyê Gulê]]
9. [[Birê]]
10. [[Şakiro]] – [[Kewê Ribat]]
11. [[Hecî Sîno]]
12. [[Filîtê Aktepe]]
13. [[Feqiyê Qizqapanê]]
14. [[Hecî Ebdulkerîm]]
15. [[Sidîqê Zorava]]
16. [[Husêno]]
17. [[Zahiro]]
18. [[Sebrî]]
19. [[Mihemmed Arif Cizrawî]]
20. [[Egîtê Cimo]] (Bilûr ustası)

---

== Abdurehîmê Mûşî’nin Hayatı ==

[[Abdurehîmê Mûşî]] 1967 yılında [[Kuzey Kürdistan]]’da, [[Serhed]] bölgesinde bulunan [[Mûş]] iline bağlı [[Sihag]] köyünde doğmuştur.

O dönemde Kürtlerin [[Kürtçe]] isimleri resmi kayıtlarda kabul edilmediği için birçok Kürt ailesi çocuklarının doğumlarını resmi kayıtlara geçirmemekteydi. Bu nedenle Abdurehîmê Mûşî’nin kesin doğum tarihi bilinmemektedir.

1989 yılında yaşanan bir olaydan sonra ailesi köylerinden göç etmek zorunda kalmıştır. Annesi onun sonbaharda doğduğunu söylemektedir. Ayrıca ailesi doğumunun [[Gimgim Depremi]]nden bir yıl sonra gerçekleştiğini ifade eder.

[[Gimgim Depremi]] 19 Ağustos 1966 tarihinde meydana gelmiş ve 2118 kişinin ölümüne yol açmıştır.

---

== Ailesi ==

Annesinin adı [[Hecî Qîmet]]’tir.
Babası [[Hecî Ehmed]]’dir.

Beş çocuğu vardır:

* [[Mihemmed]]
* [[Mûrad]]
* [[Ayşe]]
* [[Rozerîn]]
* [[Evîn]]

Babası 1980 yılında bir traktör kazasında hayatını kaybetmiştir.

---

== Aşireti ==

Abdurehîmê Mûşî’nin ailesi [[Omeriya Aşireti]]ne mensuptur.

Bu aşiretin kökenleri [[Çewlik]] (Bingöl) bölgesine dayanır. Aşiret üyeleri [[Kürdistan]]’ın dört bir yanında yaşamaktadır.

Aşiret içinde özellikle [[Dimilî]] (Zazaca) lehçesi konuşulmaktadır. Ancak günümüzde aile üyeleri çoğunlukla [[Kurmancî]] lehçesini kullanmaktadır.

---

== Eğitim Hayatı ==

Abdurehîmê Mûşî yalnızca beş yıl ilkokul eğitimi alabilmiştir. Bu eğitim de ana dili olan [[Kürtçe]] yerine başka bir dilde yapılmıştır.

[[Kur’an]] okumayı babasından öğrenmiştir. Ayrıca bazı [[Hadis]]leri de kendi çabasıyla öğrenmiştir.

Türkçe ve Almanca da konuşabilmektedir.

---

== Göç ve Gurbet Hayatı ==

1990 yılına kadar [[Kürdistan]]’da yaşamıştır. Daha sonra ailesi [[Türkiye]] metropollerine göç etmiştir.

1995 yılında [[Almanya]]’ya iltica etmiştir. Uzun yıllar boyunca büyük zorluklar yaşamıştır.

---

== Dengbêjlik ve Sanatı ==

Abdurehîmê Mûşî;

* [[Dengbêj]]
* [[Şair]]
* [[Bilûr Sanatçısı]]
* [[Hikâye Anlatıcısı]]

olarak tanınmaktadır.

15–16 yaşından itibaren [[Bilûr]] çalmaya başlamıştır. O dönemlerde köy düğünlerinde çoğu zaman tek müzik aleti bilûrdu.

Düğünler günlerce sürer ve insanlar bilûr eşliğinde dans ederdi.

---

== Dengbêjlik Kaynakları ==

Abdurehîmê Mûşî’nin sanatında en büyük etkilerden biri ünlü dengbêj [[Şakiro]] olmuştur.

Bugüne kadar:

* 8 adet amatör kaset
* çok sayıda kilam
* bilûr melodisi

üretmiştir.

---

== Kilamları ==

Abdurehîmê Mûşî’nin 37 adet [[Kilam]]ı bulunmaktadır:

1. Eşq û evîn
2. Mij û dûxan
3. Teyrê baz
4. Ez şîvar im
5. Çerxa Felek
6. Ez Bilûrvan im
7. Gewrê
8. Dr. Ehmed
9. Çiya Bilinde
10. Balafirekî Rêwiya
11. Bejna Zirav
12. Ez Birîndar im
13. Wey Dinyayê
14. Dinyayê
15. Domam
16. Kewa Gozel
17. Mezra Cello
18. Lê Emînê
19. Şêx Mihemmed Emîn
20. Evîndar im
21. Taya Dilê min
22. Eman Yar
23. Gulçîna Min
24. Palaxa Mêrga Cello
25. Kewa Min
26. Eycan
27. Dil Kal Nabe
28. Ez Dimirim
29. Ez Heliyam
30. Bavê Becet
31. Ez Xerîb im
32. Hesreta Dila
33. Dîlber
34. Birîna Dilê Min
35. Gula Min
36. Derd Giran im
37. Dayika dilbirîn

---

== Modern ve Folklorik Şarkıları ==

23 adet [[Folklorik Müzik]] ve modern şarkısı bulunmaktadır:

1. Derya evînê
2. Derya hişîn
3. Kevoka min
4. Gula Dawetê
5. Zeynok
6. Şîn û girîn
7. Gula çiya
8. Nalîna dilê min
9. Xezala min
10. Sebra dila
11. Mewal
12. Mewal 1
13. Bêrîvanê
14. Nazikê
15. Kewa Gozel
16. Kurdistan
17. Maçek bide min
18. Deşta Mûş’ê
19. Welatê me Kurdistan’e
20. Bêrivan
21. Gula zer
22. Ser sala dila
23. Newroz

---

== Şiirleri ve Kasideleri ==

Abdurehîmê Mûşî’nin 40 adet [[Şiir]] ve [[Kasîde]]si bulunmaktadır.

Bunlardan bazıları:

* Hz. Mihemmed
* Qasidê Şêx Seîd
* Şêx Seîdê Pîran
* Mîr û Begên Kurdistan
* Yılmaz Güney
* Şervanê Azadiye
* Welatê Şêrîn
* Dayika Min
* Zerya

---

== Bilûr Melodileri ==

Bilûr için bestelenmiş 6 melodisi vardır:

1. Bilûrvano
2. Domam
3. Ez bi derd im
4. Gula min Kurdistan
5. Şêxa Delal
6. Dadger û Dozger

---

Toplamda:

* 106 eser
* yaklaşık 150 bilûr makamı

bildiğini ifade etmektedir.

---

== Sanatsal Kimliği ==

Abdurehîmê Mûşî kendisini şu şekilde tanımlar:

* Dengbêj
* Şair
* Bilûr sanatçısı
* Hikâye anlatıcısı

Sanatının ilhamını;

* [[Kürdistan]]’ın dağlarından
* [[Serhed]] bölgesinin kültüründen
* halkın yaşamından

aldığını ifade etmektedir.

---

''Kaynak: [[Hasanê Alê]]''

[[Kategori:Kürt Müziği]]
[[Kategori:Dengbêjlik]]
[[Kategori:Kürt Sanatçıları]]
[[Kategori:Kürt Kültürü]]
[[Kategori:Kürt Halk Müziği]]

Abdurehîmê Mûşî - Revizyon geçmişi

Openclaw: KayıtMeta veri modeli eklendi

Openclaw: Standart sayfa kapsayıcı div yapısı eklendi