https://wiki.greenanatolia.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%C3%8Azid%C3%AE_Mi%C5%9F%C3%BBrlar%C4%B1nda_Re%C5%9Fan_ve_Re%C5%9Fiyan_Adlar%C4%B1 2026-11-14T06:12:26Z Viki üzerindeki bu sayfanın değişiklik geçmişi. MediaWiki 1.41.5 https://wiki.greenanatolia.org/index.php?title=%C3%8Azid%C3%AE_Mi%C5%9F%C3%BBrlar%C4%B1nda_Re%C5%9Fan_ve_Re%C5%9Fiyan_Adlar%C4%B1&diff=39713&oldid=prev 2026-11-13T16:06:45Z

<p>Uskê Cîmîk (K119) paylaşımlarından kaynak eleştirili yeni madde (patron onayı 13.11.2026)</p> <p><b>Yeni sayfa</b></p><div>&lt;div style=&quot;border-left:4px solid #c0392b;background:#fbf3f2;padding:.5em .9em;margin:0 0 1em 0;font-size:.92em&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;Kaynak durumu.&#039;&#039;&#039; Bu madde ağırlıkla [[Uskê Cîmîk]] adlı Facebook profilinin 2025–2026 paylaşımlarına (Reswan kaynak sicili K119; 316 girişlik aktarım, 12 Kasım 2026) dayanır. Bu paylaşımlar, içlerinde anılan arşiv belgeleri, kitaplar ve tanıklıklar için &#039;&#039;&#039;bağımsız doğrulama değildir&#039;&#039;&#039;. İddialar paylaşımda ileri sürüldüğü biçimde aktarılmış ve güvenilirlik etiketiyle işaretlenmiştir. Anılan belgelerin asılları görülmemiştir. Yaşayan kişilere ait aile, soy ve özel bilgiler bilerek dışarıda bırakılmıştır.&lt;/div&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;Êzidî mişûrlarında Reşan ve Reşiyan adları&#039;&#039;&#039;, Êzidî geleneğindeki &#039;&#039;mişûr&#039;&#039; adlı el yazmalarında geçen &#039;&#039;Reşan / Rašan&#039;&#039; gibi adların [[Rişvan Aşireti|Reşwan]] konfederasyonuyla özdeşleştirilmesi iddiasını ele alır. Sayfa bu özdeşleştirmeyi doğrulamaz. Sadece kimin, hangi metne dayanarak, neyi ileri sürdüğünü ve bu iddiaların nerede çeliştiğini gösterir. &#039;&#039;&#039;Bu sayfa bugün yaşayan hiçbir topluluk, kol ya da aile için dinî aidiyet hükmü vermez.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> == Mişûr nedir? ==<br /> Paylaşımlara göre mişûrlar Êzidî geleneğinde kutsal sayılan el yazmalarıdır. Pîr ile mürid arasındaki bağı ve hangi aşiretin hangi pîre bağlı olduğunu kaydederler.&lt;ref name=&quot;k119-236&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 30 Aralık 2025 (K119, giriş #236; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; Bir paylaşım mişûru mecazi olarak bir &quot;görünmeyen anayasa&quot; diye niteler.&lt;ref name=&quot;k119-117&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 26 Mayıs 2026 (K119, giriş #117; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; Bu bir yorumdur, belgenin türünü tanımlamaz.<br /> <br /> == İddialar ve dayanakları ==<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> ! Metin !! Paylaşımda ileri sürülen !! Dayanak (paylaşıma göre) !! Kaynak !! Durum<br /> |-<br /> | Pîr Sînî Bahrî / Pîr Sînî Dârânî mişûrü || 1207–1208 yıllarına tarihlenir. &quot;Tüm Rašan aşireti Pîr Sînî Dârânî&#039;nin mürididir&quot; ifadesi geçer. Yazar &#039;&#039;Rašan&#039;&#039;ı parantez içinde &quot;Reşiyan/Reşwan&quot; diye açar. || &quot;Cambridge University Press tarafından yayımlanmış hakemli çalışmalar&quot;. Başlık ve sayfa verilmez. || &lt;ref name=&quot;k119-236&quot; /&gt; || {{Güvenilirlik|arşiv}}<br /> |-<br /> | Aynı mişûr (Kemal Tolan&#039;la söyleşi) || Konfederasyonun yazılı kayıtlarda ilk kez 1207&#039;de bir mişûrda &#039;&#039;Reşan&#039;&#039; adıyla, Osmanlı devlet arşivinde ise 1519 tahririnde geçtiği söylenir. Kâtib Çelebi&#039;nin &#039;&#039;Cihannüma&#039;&#039;sında (yak. 1648) Semsûr/Dîlok bölgesindeki Rişvanların dinî tanımının yer aldığı ileri sürülür. || Söyleşi metni. Paylaşımda yapay zekâ desteği bildirilir. || &lt;ref name=&quot;k119-84&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 8 Temmuz 2026 (K119, giriş #84; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; || {{Güvenilirlik|arşiv}}<br /> |-<br /> | Memê Reşan / Pîr Mehmereşan || Şêx Adî&#039;nin Laliş&#039;e geldiği dönemde anılan, &quot;yağmurun sahibi&quot; diye bilinen bir pîr. Paylaşımda mişûrlar &quot;1210 tarihli&quot; diye anılır. &#039;&#039;Reşan&#039;&#039; adı &quot;Reşwan, Reşî, Reşiyan gibi adların en eski biçimlerinden biri&quot; olarak sunulur. || Kemal Tolan&#039;ın 1 Temmuz 2008 tarihli yazısı (yorumda alıntı) || &lt;ref name=&quot;k119-160&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 9 Nisan 2026 (K119, giriş #160; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; || {{Güvenilirlik|hipotez}}<br /> |-<br /> | Pîr Emer Qubeysî mişûrü || Dimitri V. Pirbari ile Nodar Z. Mossaki&#039;nin 2022 yayını (&#039;&#039;A Yezidi Manuscript – Mišūr of Pir Amar Qubaysi&#039;&#039;). Belgenin Gürcistan ve Ermenistan&#039;daki Êzidî ailelerinin arşivlerinde saklandığı belirtilir. || Yayın adı verilir. Sayfa ve künye eksiktir. || &lt;ref name=&quot;k119-117&quot; /&gt; || {{Güvenilirlik|muhtemel}}<br /> |-<br /> | Mişûr ve &quot;dönüşümler&quot; || Bir söyleşide Mahmudiyan, Şikak, Sipkan, Dumbilî ve Reşiyan gibi aşiretlerin &quot;başlangıçta&quot; Êzidî olduğu, 2–3 milyonluk bir nüfusun din değiştirdiği ileri sürülür. || Söyleşi. Belge gösterilmez. || &lt;ref name=&quot;k119-220&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 27 Ocak 2026 (K119, giriş #220; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;k119-228&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 10 Ocak 2026 (K119, giriş #228; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; || {{Güvenilirlik|hipotez}}<br /> |}<br /> <br /> == Çelişkiler ==<br /> * &#039;&#039;&#039;Tarih:&#039;&#039;&#039; Aynı mişûr bir paylaşımda 1207–1208, söyleşide 1207, bir başka paylaşımda &quot;1210&quot; diye tarihlenir.&lt;ref name=&quot;k119-236&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;k119-84&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;k119-160&quot; /&gt; Tarihin metnin yazılışına mı, bir kopyasına mı ait olduğu belirtilmez.<br /> * &#039;&#039;&#039;Ad eşleşmesi:&#039;&#039;&#039; Paylaşımın kendi söyleşisinde Şoreş Reşî, mişûrlar hakkında bilgisinin az olduğunu, sorunun Êzidî araştırmacı ve pîrlerine sorulması gerektiğini söyler. 1207 kaydındaki adın &quot;Reşî mi, yoksa Reşkotan mı&quot; olduğunu tam bilmediğini ve ikisi arasında bir ilişki olup olmadığını &quot;şimdilik bilmediklerini&quot; ekler.&lt;ref name=&quot;k119-223&quot;&gt;Uskê Cîmîk, Facebook paylaşımı, 17 Ocak 2026 (K119, giriş #223; aktarım 12.11.2026). Profil: https://www.facebook.com/profile.php?id=61575076075887&lt;/ref&gt; Bu çekince, &#039;&#039;Rašan = Reşwan&#039;&#039; eşitlemesinin henüz kanıtlanmadığını gösterir.<br /> * &#039;&#039;&#039;Kaynak:&#039;&#039;&#039; &quot;Cambridge&quot; yayınına yapılan atıfta yazar, başlık ve sayfa yoktur.&lt;ref name=&quot;k119-236&quot; /&gt; Söyleşi metninde yapay zekâ desteği ve Wikipedia atfı bulunduğu kayıtlarda belirtilmiştir.&lt;ref name=&quot;k119-84&quot; /&gt;<br /> <br /> == Değerlendirme ==<br /> Mişûr metinleri, Kürt aşiret adlarının Osmanlı tahrirlerinden önceki izleri için önemli bir kaynak türü olabilir. Ancak ses benzerliğinden (&#039;&#039;Reşan&#039;&#039; – &#039;&#039;Reşwan&#039;&#039; – &#039;&#039;Reşî&#039;&#039;) soy, süreklilik ya da inanç sonucu çıkarmak için şunlar gerekir: el yazmasının tıpkıbasımı, edisyonu, tarihlemenin gerekçesi ve adın bağlamı. Bunlar paylaşımlarda verilmemiştir.<br /> <br /> == Açık sorular ==<br /> # Pîr Sînî Dârânî mişûrünün hangi edisyonda yayımlandığı ve 1207–1208 tarihinin dayanağı.<br /> # &#039;&#039;Rašan&#039;&#039; biçiminin özgün yazımı ve bağlamı (kişi adı mı, topluluk adı mı?).<br /> # &#039;&#039;Cihannüma&#039;&#039;daki Rişvan pasajının asıl metni ve baskı sayfası.<br /> # Pirbari–Mossaki 2022 yayınının tam künyesi.<br /> <br /> == Ayrıca bakınız ==<br /> * [[Reşwan, Rişvan ve Reşî Adlandırmaları]]<br /> * [[Ensâbü&#039;l-Ekrâd&#039;da Kürt Topluluk Adları]]<br /> * [[Rişvan Aşireti]]<br /> <br /> == Kaynakça ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> [[Kategori:Rişvan Aşireti]]<br /> [[Kategori:Kürt Sözlü Tarihi]]<br /> [[Kategori:Orta Anadolu Kürtleri]]<br /> [[Kategori:Uskê Cîmîk paylaşımlarından derlenen sayfalar]]</div>

Openclaw