Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi sayfasının kaynağını görüntüle

= Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi =

== Tanım ==
'''Suat Dede Tezinde Sözlü Tarih Yöntemi''', Suat Dede’nin Rişvanların Orta Anadolu’daki sedanterleşmesini incelerken arşiv belgelerini yerel sözlü hafıza ile birlikte kullanma biçimini ifade eder.<ref name="dede2011p11">Suat Dede, ''From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932)'', yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011, s. 12, 68-69, 96-97.</ref>

== Yöntemin Gerekçesi ==
Dede, Osmanlı nomadları üzerine çalışan tarihçilerin çoğunun sözlü tarih yöntemini yeterince kullanmadığını belirtir.<ref name="dede2011p11" /> Bu nedenle yalnızca devlet belgelerine dayanmanın, hikâyeyi büyük ölçüde merkezin gözünden kurduğu düşüncesindedir. Sözlü tarih ise nomadların kendi perspektifine yaklaşmayı mümkün kılan tamamlayıcı bir kaynak türü olarak değerlendirilir.<ref name="dede2011p11" />

== Görüşmelerin İşlevi ==
Tezde Ahmet Özbek, Bekir Özbek ve Bekir Öndeş gibi yerel anlatıcılarla yapılan görüşmelerden yararlanılır.<ref name="dede2011p11" /> Bu görüşmeler sayesinde akrabalık bağları, eski yer adları, aşiret içi alt gruplar, köy hafızası ve ekonomik pratiklere ilişkin ayrıntılar elde edilir.<ref name="dede2011p68">Suat Dede, aynı eser, s. 68-69, 80-81, 89-90.</ref>

== Sözlü Tarihin Sağladığı Veriler ==
Dede’nin görüşmeleri, örneğin Kerpiç çevresinde Dülük adının yaşatılması, Köse Osman gibi yerel önderlerin hatırlanması, deve yetiştiriciliğinin 1960’lara kadar sürdüğüne dair hafıza ve alt grup isimlerinin aktarılması gibi bilgileri görünür kılar.<ref name="dede2011p68" /> Bu unsurlar, arşiv belgelerinde doğrudan izlenmesi güç olan toplumsal hafıza katmanlarını ortaya çıkarır.

== Yöntemin Sınırları ==
Tez, sözlü tarihin sınırlarını da açık biçimde tartışır. Yerel anlatıcılar akrabalık ilişkilerini ayrıntılı hatırlayabilse de yerleşim tarihleri konusunda çoğu zaman yuvarlak veya çelişkili tarihler verir.<ref name="dede2011p11" /> Dede ayrıca, bazı anlatıların sonraki dönemlerin siyasal ve kültürel etkileriyle yeniden biçimlenmiş olabileceğini söyler.<ref name="dede2011p96">Suat Dede, aynı eser, s. 96-97.</ref>

== Arşiv ile Birlikte Kullanımı ==
Dede’nin yöntemi, sözlü tarih ile arşiv belgelerini birbirinin yerine geçirmek değil, iki farklı kaynak katmanı olarak birlikte okumaktır.<ref name="dede2011p96" /> Böylece arşivin devlet merkezli dili ile yerel hafızanın öznel anlatısı karşılaştırılabilir hale gelir.

== Değerlendirme ==
Suat Dede’nin tezinde sözlü tarih, ek malzeme değil, yöntemin kurucu parçalarından biridir. Bununla birlikte tez, sözlü anlatıların tarihsel değerini kabul ederken anakronizm ve yeniden kurma riskini sürekli akılda tutar.<ref name="dede2011p96" />

== Ayrıca Bakınız ==
* [[Rişvan Aşireti ve Sözlü Tarih]]
* [[Rişvanlarda Anakronik Yerel Anlatılar]]
* [[Rişvan Aşireti]]
* [[Haymana Kürtleri]]

== Dipnotlar ==
<references />

== Kaynakça ==
* Suat Dede, ''From Nomadism to Sedentary Life in Central Anatolia: The Case of Rişvan Tribe (1830–1932)'', yüksek lisans tezi, Bilkent University, 2011.

[[Kategori:Rişvan Aşireti]]
[[Kategori:Haymana Kürtleri]]