Mikaila (İnler Katrancı) sayfasının kaynağını görüntüle

= Mikaila (İnler Katrancı) =

'''Mikaila (İnler Katrancı)''', Haymana yöresinde yer alan ve kaynakta [[Orta Anadolu Kürtleri]] içinde önemli bir [[Mikailî Aşireti|Mikailî]] yerleşmesi olarak anlatılan bir köydür. Eserde köyün adı, yerleşim hafızası, mezar taşları, kitabeler ve savaş dönemi hatıraları birlikte değerlendirilir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Neden Bu Kitap?”, s. 19-21.</ref><ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Katrancı İnler”, s. 341-345.</ref>

== Giriş ==
Kaynakta köy, Orta Anadolu'da uzun süreli bir Kürt yerleşimi olarak sunulur. Osmanlı döneminde önce ''Katrancı'', daha sonra ''İnli/İnler Katrancı'' adıyla anıldığı; Cumhuriyet döneminde ise ''İnler'' adına geçtiği belirtilir. Köyün, çok sayıdaki in ve mağarayla ilişkilendirilen bir yer hafızasına sahip olduğu vurgulanır.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Neden Bu Kitap?”, s. 19-20.</ref>

== Tarihsel arka plan ==
Kaynakta yer alan anlatıya göre köyün bulunduğu sahada Frig, Roma ve erken Bizans dönemlerine ait izler, kaya mezarları ve devşirme taşlar mevcuttur. Bu durum, Mikailî yerleşiminden önce de bölgenin kullanıldığını düşündürmektedir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Mikaililerin İskânı Öncesi Köyün Tarihi”, s. 45-47.</ref>

Köyün kuruluş tarihi konusunda farklı veriler aktarılır. Yerel hafızada 1812 tarihi anılırken, eski mezar taşları ve kitabeler daha erken bir yerleşim ihtimaline işaret eder. Eserde 18. yüzyıl ortalarına kadar giden bir iskân ihtimali üzerinde durulur; ayrıca köydeki eski caminin 1841-1842 tarihli kitabesi ve mezarlık verileri köyün 19. yüzyılın ilk yarısında artık yerleşik bir merkez olduğunu gösterir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Köye İlk Yerleşim”, s. 48-50.</ref><ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Mezar Taşları ve Kitabeler”, s. 51-65.</ref>

== Toplumsal / kültürel / idarî bağlam ==
Kaynakta Mikaila'nın, Ankara Mikailîleri arasında merkez köy niteliği taşıdığı ve çevrede ''Gundê Mikaila'' adıyla bilindiği belirtilir. Köy halkının Sünni-Hanefi olduğu ve Kürtçe konuştuğu bilgisi eserde yer alır.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Neden Bu Kitap?”, s. 19.</ref>

1861 tarihli Georges Perrot gözlemi, köyde hem kara çadırların hem de kışlık evlerin birlikte bulunduğunu; yerleşimin kayalara ve inlere yaslanan yapısıyla yarı göçebe geçmişin izlerini koruduğunu gösterir. Aynı kaynak, hayvancılık, deve kervanları ve ticari hareketliliğin köy ekonomisinde önemli olduğunu düşündürür.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Katrancı İnler”, s. 341-345.</ref>

== Kaynakta geçen bilgiler ==
Eserde köyün eski mezarlığı, cami kitabesi ve çeşme kitabeleri temel yazılı yerel kaynaklar arasında değerlendirilir. 1842 tarihli cami kitâbesi, 1841 ve sonrasına tarihlenen mezar taşları, aile adları ve bazı soy zincirleri köy tarihinin izlenmesinde kullanılır.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Mezar Taşları ve Kitabeler”, s. 51-65.</ref>

Köyün ilk evlerinin cami çevresinde ve inlerin önlerinde kurulduğu, ailelerin mahalle düzeni içinde yerleştiği, taş ve kerpiç ağırlıklı evlerin kayalık yamaç boyunca sıralandığı anlatılır.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Köye İlk Yerleşim”, s. 48-50.</ref>

I. Dünya Savaşı ve Türk-Yunan Savaşı sırasında köyün ağır biçimde etkilendiği, 1921'de Yunan ordusunun köye kadar geldiği, halkın bir bölümünün göç etmek zorunda kaldığı ve savaş sonrasında köyün yeniden toparlandığı aktarılır. Bu bölümde sözlü hafıza ile savaş alanı izleri birlikte verilir.<ref>''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'', “Yunan ve I. Dünya Savaşı Esnasındaki İnler Katrancı”, s. 198-200.</ref>

== Değerlendirme ==
Eldeki kaynak, Mikaila'yı yalnızca bir köy adı olarak değil, zorunlu iskân, yerleşikleşme, mezar taşı hafızası ve savaş tecrübesi üzerinden şekillenmiş bir yerleşim olarak sunar. Köyün daha eski arkeolojik katmanları ile 18.-19. yüzyıl Kürt yerleşimi aynı sahada üst üste görülmektedir. Bununla birlikte, Mikailîlerin köye ilk gelişlerinin bütün ayrıntıları bakımından eldeki veriler sınırlıdır.

== Ayrıca bakınız ==
* [[Mikailî Aşireti]]
* [[Haymana Kürtleri]]
* [[Haymanateyn Bölgesi]]
* [[Karye-i Katrancı]]
* [[İnler Katrancı'ya İlk Yerleşim]]
* [[İnler Katrancı'da Mezar Taşları ve Kitabeler]]
* [[Yunan Harbi ve I. Dünya Savaşı Döneminde İnler Katrancı]]

== Kaynakça ==
* Bu madde, ''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'' adlı eserde yer alan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.
* PDF’de aktarılan bölüm(ler): ''Neden Bu Kitap?''; ''Mikaililerin İskânı Öncesi Köyün Tarihi''; ''Köye İlk Yerleşim''; ''Mezar Taşları ve Kitabeler''; ''Yunan ve I. Dünya Savaşı Esnasındaki İnler Katrancı''; ''Katrancı İnler''.
<references />

== Galeri ==
Bu galeride yer alan görseller, ''Ankara'da Bir Kürt Köyü: Mikaila/İnler Katrancı'' adlı eserden, kullanıcı tarafından açık izin verildiği belirtilerek ve kaynak gösterilerek eklenmiştir.

<gallery mode="packed" heights="220">
Dosya:Mikaila_Mikaila_Inler_Katranci_pdf_s341_o1377_001.png|PDF s. 341
Dosya:Mikaila_Mikaila_Inler_Katranci_pdf_s341_o1379_002.jpg|PDF s. 341
</gallery>

{{Navbox Mikailîler ve Haymana Kürtleri}}

[[Kategori:İnler Katrancı]]
[[Kategori:Kürt Yerleşimleri]]
[[Kategori:Ankara Tarihi]]
[[Kategori:Haymana Kürtleri]]